Ի՞նչ է դաՊատկերացրեք՝ ոտքի արյան մատակարարումը ընդհատվում է կտրուկ և ամբողջությամբ: Ոչ թե դանդաղ, ինչպես աթերոսկլերոզի դեպքում, այլ միանգամից: Սովորաբար դա տեղի է ունենում, որովհետև զարկերակի մեջ է ընկնում արյան մակարդուկ (թրոմբ) և խցանում այն:
Օրգանիզմը չգիտի, թե ինչ է պատահել: Մկաններն ու նյարդերը սկսում են «սովահար լինել»: 4-6 ժամ անց արդեն սկսվում են անդարձելի վնասվածքներ: 8 ժամ անց կարող է արդեն շատ ուշ լինել:

Սուր իշեմիայի նշանները — հիշե՛ք դրանք
Բժիշկները հիշում են «6 P» նշանները: Եթե տեսնում եք դրանցից թեկուզ մի քանիսը՝ անմիջապես զանգահարեք 103:
1.    Հանկարծակի, սարսափելի ցավ (Pain)
o    Ցավն առաջանում է հանկարծակի, ինչպես կայծակը պարզ երկնքում:
o    Անհավանական ուժեղ է, չի ենթարկվում ցավազրկողներին:
o    Այն ոչ մի բանի հետ չեք շփոթի:
2.    Գունատություն (Pallor)
o    Ոտքը դառնում է կավիճի պես սպիտակ (դիակային սպիտակություն):
o    Կամ հայտնվում է կապտավուն, մանուշակագույն երանգ:
o    Մաշկը կարող է ունենալ մարմարյա տեսք (նախշերով):
o    Շոշափելիս սառն է:
3.    Անոթազարկի բացակայություն (Pulselessness)
o    Դուք չեք զգում անոթազարկը (պուլսը) ոտքի զարկերակների վրա:
o    Սա շատ վատ նշան է:
4.    Անսովոր զգացողություններ (Paresthesia)
o    Ծակծկոց, «մրջյունների վազքի» զգացողություն:
o    Թմրածություն:
o    Սա նշանակում է, որ նյարդերը վնասվում են:
5.    Կաթված/Անշարժություն (Paralysis)
o    Չեք կարողանում շարժել ոտքի մատները:
o    Չեք կարողանում շարժել թաթը:
o    Սա ահազդու նշան է՝ հյուսվածքները մահանում են:
6.    Սառնություն (Poikilothermia)
o    Ոտքը սառն է, ինչպես սառույցի կտոր:
o    Ոտքի ջերմաստիճանը ցածր է, քան առողջինը:
Ինչո՞ւ է սա անհետաձգելի վիճակ
Ոտքերի հյուսվածքները ապրում են արյան մեջ եղած թթվածնի հաշվին: Երբ արյուն չկա, չկա նաև թթվածին: Բջիջները սկսում են մահանալ.
·         4-6 ժամ — նյարդային բջիջները սկսում են մեռուկանալ:
·         6-8 ժամ — կարող է արդեն շատ ուշ լինել:
·         12 ժամ հետո — կարող է պահանջվել անդամահատում:

Ի՞նչ է պետք անել
ԿԱՆՉԵՔ ՇՏԱՊՕԳՆՈՒԹՅՈՒՆ ՀԵՆՑ ՀԻՄԱ:
Ասեք, որ ունեք սուր ցավ ոտքում, ոտքը գունատվել է և սառել: Շտապօգնությունը արագ կժամանի:
Հիվանդանոցում բժիշկը կարող է.
·         Վերականգնել զարկերակի անցանելիությունը (կաթետերի միջոցով):
·         Հեռացնել արյան մակարդուկը:
·         Վերականգնել արյան հոսքը և փրկել ոտքը:
Բայց դա պետք է արվի առաջին ժամերի ընթացքում:

Ում հետ է սա ամենահաճախը պատահում
·         Նախասրտերի շողացում (արիթմիա) ունեցողների:
·         Սրտի հիվանդություններ ունեցողների (մակարդուկները կարող են պոկվել ցանկացած պահի):
·         Աթերոսկլերոզ ունեցողների (զարկերակի վնասված պատի վրա կարող է մակարդուկ առաջանալ):
·         Վիրահատություններից հետո (ռիսկը բարձր է):
Եթե դուք ռիսկի խմբում եք.
·         Կանոնավոր այցելեք սրտաբանի:
·         Հիշեք այս նշանները: